Goed bestuur & opvolging

Goed bestuur in het familiebedrijf

Er komt steeds meer bewustzijn over de rol van de familie als aandeelhouder van het familiebedrijf. Dat is belangrijk, want inmiddels is aangetoond dat een familie die haar eigenaarschap goed invult op termijn zorgt voor betere prestaties van het familiebedrijf. Hoe zorg je dat het bedrijf -cq het vermogen- effectief wordt gerund zonder dat familie aangelegenheden er doorheen lopen? Wie heeft de zeggenschap? Hoe kun je een stichting administratiekantoor (STAK) gebruiken als platform voor goed bestuur? (Zie artikel De Stak als instrument van goed bestuur in familiebedrijven) Hoe anticipeer je, bijvoorbeeld met een familieconvenant of familiestatuut op veranderingen in de toekomst? Hoe gaat de familie om met conflicten? Wat zijn de taken en verantwoordelijkheden van de externe directeur ten opzichte van de eigenaren? Is het tijd om aan een externe Raad van Commissarissen te denken? Wat is de rol van die commissaris? (Zie artikel “commissaris tussen familie en bedrijf”) Hoe organiseer je de familie als er meer familieleden eigenaar zijn? Allemaal vragen die die te maken hebben met goed bestuur van het familiebedrijf.

Symbioose kan voor u de sterktes en zwaktes in het bestuur van uw familiebedrijf inzichtelijk maken en met inachtneming van de toekomst van familie en bedrijf adviseren over toepasselijke vervolgstappen. Daarbij wordt gebruikt gemaakt van de techniek van Parallelle planning voor het familiebedrijf, een techniek om waarden, cultuur, visie, strategie, financiering en governance van familie en bedrijf op elkaar af te stemmen.

Opvolging in het familiebedrijf

Vroeger was het simpel: oudste zoon volgde vader op. Hij ging in het bedrijf, keek hoe vader het deed, leerde daarvan en nam de leiding over. Meestal kreeg hij enige tijd daarna pas de aandelen. Dat model wordt tegenwoordig minder vaak toegepast. Kinderen maken eigen keuzen en worden beter opgeleid. Kiezen vaak eerst voor een baan buiten het familiebedrijf, om daarna veel bewuster in het familiebedrijf te stappen. Natuurlijk kunnen ze dan ook beslissen elders te blijven werken. Maar omdat ze bewust kiezen hoeft dat helemaal geen slechte ontwikkeling te zijn, want dat kan de kwaliteit van opvolging ten goede komen. Natuurlijk betekent dat wel dat er anders moet worden omgegaan met (alternatieve) opvolgingsplanning. Het is nog belangrijker dat communicatie daarover vroeg start. Andere opvolgingsmodellen moeten voor de continuiteit van het bedrijf vroeg worden besproken. Een model waarin een professionele manager wordt aangetrokken terwijl de eigendom bij de familie blijft begint al een ingeburgerde optie te worden.

De overdracht naar een volgende eigenaar en de opvolging in leiding zijn kwetsbare processen voor het bedrijf en voor de familie (zie interview bedrijfsopvolging in familiebedrijven door Transport en Logistiek Nederland). Of het nu om overdracht en opvolging binnen of buiten de familie gaat, veel emotionele en zakelijke aspecten spelen een rol. Het succes van een opvolging binnen de familie wordt bepaald door uiteenlopende factoren. De Scorecard Opvolging© brengt deze factoren in beeld zodat overdrager en opvolger in één oogopslag kunnen zien waar ze staan. Op www.scorecardopvolging.nl, een site van het Centrum van het Familiebedrijf, kunt u zelf uw scorecard invullen en de uitkomsten in rapportvorm printen.